Türkiye’de Gazoz Üretimi ve Pazarlaması

By Özlem
4 Şubat 2020
3 min read

Türkiye’de Gazoz Üretimi ve Pazarlaması

Türkiye’de ilk gazoz üretimi ve pazarlaması 2.Abdülhamit döneminde İstanbul’da, gayrimüslimler tarafından açılan bir meşrubat fabrikası olduğu bilinmektedir. İlk gazoz markası Mısırlıoğlu (1908) kurulmuş ardından Hürriyet (1908), Neptün (1917) takip etmiştir. Cincibir, Ankara, Elvan, Kocataş, Olimpos, Recep, Şirin Ada, Güven gibi yerel gazoz markaları ortaya çıkmıştır.

Bu makale Pazarlama Türkiye’de yayımlanmıştır.

Anadolu’daki ilk gazozlar Niğde’de Fertek, Ankara’da Ankara gazozu ve Bursa’da Nilüfer gazozlarıdır. Bir ara Tekel tarafından gazoz üretimi yapılmışsa da, 40’lı yıllarda bundan vazgeçilmiştir. Bugün maden suyuyla ünlü Kızılay’ın da gazoz üretimi yaptığı biliniyor.
Türkiye’de 60’lı yılların ortalarına dek birçok ilde yerel olarak üretim yapan, adları yerli olan gazoz imalathaneleri bulunuyordu. Cumhuriyet Dönemi’ne kadar gazoz satışları seyyar arabalarda yapılmaktaydı.

Türkiye’de Gazoz Üretimi ve Pazarlaması (Pazara Yayılması)

1960’lı yılların başında Fruko Tamek’in üretim yapıldığı tesisler son teknoloji ile en modern fabrikası idi. Başlangıçta tutundurma çalışmaları ve pazara hakimiyet, Gazozhane Cenneti denilen Beyoğlu’nda başlayıp kısa sürede tüm Anadolu pazarına yayılmıştır.

O yıllarda Türkiye’de sadece gazoz üretimi yapıldığı için “buz gibi gazoz” sloganıyla, sokaklarda bağırarak reklam çalışmaları yapılmaktaydı.

Cumhuriyet dönemi hakim gazoz markaları ise Ankara, Olimpos, Çamlıca ve Nilüfer idi. 1993 yılında Nilüfer ve Uludağ markaları adı altında üretilmiştir. Bu dönemde 3 bine yakın gazoz imalathanesi olduğu bilinmektedir.

Gazozun büyüleyici saltanatı 2.Dünya Savaşı’ndan sonra; değişen toplumsal yapı ve yeni jenerasyonun algısının da değişmesine neden olacaktı. Özellikle 60’lı yıllarda kötü bir ün salarak, korku pazarlaması yaratılacaktır.

Türkiye’de Gazoz Reklamları ve Korku Pazarlaması

Türk filmlerinde  Nuri Alço’nun repliklerinde sıkça duyulan “ gazoz ister misin yavrum?”  bir dönemin literatürüne geçecek ve ebeveynlerin “ aman gazoz verirlerse içme” noktasına kadar ilerleyecektir. Bu kötü ün ve gayrimüslimlerin göç edişi, gazoz pazarının daralmasına ve yerini kolanın ele geçirmesine neden olacaktır.

Son yıllarda nostaljiye yapılan vurgu ve zaman içerisinde hafızalardan silinmeyen gazoz reklamlarında da görebileceğimiz gibi, geleneksel çizgiyi değiştirdikleri görülmektedir.  Değişen hedef kitleleri, tutundurma çalışmalarına da yansımıştır. Reklam yüzleri, kampanyaları, yenilenen ambalajları ile pazardaki varlığından söz ettirmektedirler.

Türkiye’de Gazoz Reklamları Yolculuğu ve Değişen Hedef Kitle Stratejileri

https://www.youtube.com/watch?v=qpbXdTHlMF4.

Bağlar Gazozu (Necdet Tosun’un oynadığı reklamda, üretim hakkında bilgi verilmekle birlikte el değmeden üretildiği ve sağlığa vurgu yapıldığı gözlenmektedir. 1943)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir